Xây dựng hệ sinh thái cho khởi nghiệp

Tại hội thảo quốc tế
“Tạo dựng hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam – bài học từ Israel” vào cuối tháng
9-2016, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh: “Chúng ta cũng cần học văn hóa
chấp nhận thất bại và rủi ro. Khởi nghiệp là hình thức đầu tư mạo hiểm, 5 phần
thắng, 5 phần thua là đã may lắm rồi. Đây là cuộc chơi dành cho những người
dũng cảm, đi tiên phong và dám chấp nhận rủi ro”.

Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Phú Cường (thứ 2 từ phải sang) cùng các
Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hòa Hiệp, Nguyễn Quốc Hùng tham quan sản phẩm
trưng bày hàng công nghiệp hỗ trợ của các doanh nghiệp trong tỉnh sản xuất.

Để tạo ra hệ sinh thái
khởi nghiệp, Chính phủ cần phải có những đột phá về chính sách cũng như tích
cực hơn trong việc triển khai mới đạt được như kỳ vọng, nếu không chỉ trở thành
phong trào.

Không dễ là người tiên
phong

Ông Lê Trí Minh, Chi hội
trưởng Chi hội Công nghiệp hỗ trợ (thuộc Hội Doanh nhân trẻ Đồng Nai), chia sẻ:
“Việc khởi nghiệp không hề dễ dàng. Để doanh nghiệp tồn tại được, chủ doanh
nghiệp phải vượt qua rất nhiều thách thức, nhất là những doanh nghiệp sản xuất
chịu áp lực về vốn, thị trường đầu ra, nhân lực. Nếu có được hệ sinh thái tốt
thì khả năng “sống sót” của doanh nghiệp sẽ cao”. Hoạt động trong lĩnh vực công
nghiệp hỗ trợ đang được Chính phủ khuyến khích phát triển, song theo ông Minh
những hỗ trợ của Nhà nước đến nay phần lớn còn là các chính sách, chưa đến được
với doanh nghiệp như mong muốn.

Cũng từ thực tế phát
triển của doanh nghiệp, Giám đốc Công ty TNHH sản xuất – thương mại Đi Bi (xã
Phước Tân, TP.Biên Hòa) Phạm Quang Đỉnh cho rằng các chính sách hỗ trợ đặc biệt
về vốn cho doanh nghiệp cần tích cực hơn, như hiện nay các doanh nghiệp vẫn
phải tự bơi là chính. Vay vốn thì doanh nghiệp vẫn phải có thế chấp bằng tài
sản, trong khi doanh nghiệp nhỏ mới thành lập khả năng tiếp  cận nguồn
vốn, đặc biệt là nguồn vốn ưu đãi thì rất thấp. Đến nay, những chính sách đặc
thù cho khởi nghiệp về nhà đầu tư mạo hiểm, cơ chế đối ứng đầu giữa Nhà nước và
quỹ tư nhân chưa có. Đặc biệt, chưa có sự gắn kết và thiếu kiến thức, kinh
nghiệm đầu tư cho khởi nghiệp. Còn rất nhiều việc Nhà nước phải làm để xây dựng
một hệ sinh thái khởi nghiệp.

Bắt đầu từ hoàn thiện thể chế, chính sách

Phó giám đốc Phòng Thương mại – công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi
nhánh TP.Hồ Chí Minh Trần Ngọc Liêm cho rằng việc hoàn thiện thể chế, chính sách
và tổ chức thực hiện những chính sách về khởi nghiệp hiện nay là rất quan
trọng. Ông đánh giá thời gian qua, Chính phủ cũng như các địa phương đã tích
cực trong công tác cải cách thủ tục hành chính để tạo một môi trường tốt hơn,
tuy nhiên vẫn còn những rào cản từ những quy định quản lý làm khó doanh
nghiệp. “Thời gian qua cũng ồn ào những chuyện như kiểm định hiệu suất năng
lượng tối thiểu máy móc nhập khẩu, doanh nghiệp ở miền Nam phải đưa ra miền
Bắc để kiểm định thời gian tới 2-3 tháng rất tốn kém và khó khăn cho doanh
nghiệp” – ông Liêm nói. Để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp cần rất nhiều
yếu tố, nhưng trên hết cần phải xây dựng một nền tảng pháp lý tốt.  Hệ
sinh thái này thực sự là động lực cho quốc gia khởi nghiệp, ngoài những chính
sách tạo hành lang pháp lý thì tư duy quản lý cũng cần phải đổi mới.

Về vấn đề này, nguyên
Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Đồng Nai Phạm Đức Bình cũng ưu tư: “Hỗ trợ giáo dục
khởi nghiệp cho sinh viên cũng cần cụ thể và thực tế hơn để các em không bị ảo
tưởng về khởi nghiệp. Mới bước vào khởi nghiệp, thiếu thực tế rồi cứ tưng bừng
khai trương lại âm thầm đóng cửa, rất lãng phí”. Cũng theo ông Bình, việc khởi
nghiệp chỉ cần từ những việc nhỏ nhưng có tính sáng tạo, sản phẩm phải độc và
lạ thì mới có cơ hội thành công. Nếu đi theo kiểu bắt chước hay dạng phong trào
sẽ khó tồn tại được. Đồng quan điểm này, ông Lê Bạch Long, Giám đốc Công ty Nam
Long (huyện Long Thành), cho rằng hiện tại trong xu thế hội nhập rất mạnh, các
doanh nghiệp nhỏ của nước ngoài rất nhạy và cũng đang thâm nhập thị trường Việt
Nam. Vì vậy, các doanh nghiệp mới thành lập không phải là sản phẩm, dịch vụ
riêng hoặc phương án kinh doanh riêng sẽ khó cạnh tranh.

Theo các chuyên gia,
trong việc tạo dựng hệ sinh thái khởi nghiệp thì đào tạo nguồn nhân lực cũng là
điều kiện rất quan trọng để phục vụ hệ sinh thái này. Bởi không phải sinh viên
nào ra trường là cũng đi làm chủ mà có cả đi làm thuê, song việc làm thuê cũng
trên tinh thần sáng tạo, đổi mới. Lúc đó, hệ sinh thái khởi nghiệp mới thực sự
phát triển đúng nghĩa. 

Khởi nghiệp với góc nhìn
rộng hơn

Phó thủ tướng Chính phủ
Vương Đình Huệ từng nhận định, khởi nghiệp hiện nay không chỉ là mục tiêu của
cá nhân hay doanh nghiệp mà còn là của một thành phố, hay thậm chí là cả đất
nước. Các công ty lớn cũng vẫn tiếp tục khởi nghiệp bằng những việc đưa ra ý
tưởng mới, sản phẩm mới và thị trường mới. Khởi nghiệp là không ngừng, như vậy
hệ sinh thái cho khởi nghiệp khá rộng và cụ thể mới thúc đẩy được tinh thần
khởi nghiệp như mong đợi.

Công ty TNHH Siêu Việt (phường Tam Hiệp, TP.Biên Hòa) kiểm tra
máy photocopy mới nhập khẩu để cho thuê dịch vụ.

Theo ông Lương Quang
Diệu, Giám đốc Công ty TNHH dịch vụ – thương mại – xuất nhập khẩu 3 Miền (quận
9, TP.Hồ Chí Minh), việc ổn định các chính sách là điều tối quan trọng để doanh
nghiệp có thể mạnh dạn đầu tư bước vào khởi nghiệp. Ông Diệu cho hay, trong
thời gian qua nhiều chính sách thay đổi xoành xoạch khiến doanh nghiệp rất
hoang mang. Ông Diệu nói: “Có những lô hàng máy móc sản xuất khi công ty tôi
làm thủ tục nhập khẩu thì thuế suất bằng 0%, nhưng khi máy về đến nơi chính
sách thay đổi, doanh nghiệp phải chịu tính thuế 2%; hoặc chỉ trong 6 tháng năm
2016 mà thuế tiêu thụ đặc biệt thay đổi tới 2 lần. Như vậy rất gây khó khăn cho
các doanh nghiệp”.


Cũng bàn về chính sách
thuế, ông Đặng Văn Điềm, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Đồng Nai, cũng cho rằng
đối với cách tính thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ, Chính phủ
cũng cần xem xét lại mới hỗ trợ động viên được cho doanh nghiệp khởi nghiệp
hiện đang là 18%, và dự kiến giảm xuống 17% vẫn là cao. Theo ông Điềm, các đối
tượng này mức thuế chỉ ở 10-12% là phù hợp. Đặc biệt, đối với các doanh nghiệp
khởi nghiệp cần phải có sự hỗ trợ về vốn từ những nguồn quỹ cũng như ưu đãi
thuế lúc ban đầu.


Nghị quyết số 35/NQ-CP
của Chính phủ về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020 cũng đã đưa
ra những nhóm giải pháp cụ thể về tạo dựng môi trường thuận lợi hỗ trợ doanh
nghiệp khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo với mục tiêu đến đó có ít nhất 1 triệu
doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả.

Theo đó, Nhà nước kiến
tạo lấy doanh nghiệp làm đối tượng phục vụ, tạo điều kiện cho doanh nghiệp
đầu tư kinh doanh và phát triển; ổn định kinh tế vĩ mô, cải thiện môi trường
kinh doanh theo hướng thuận lợi, an toàn và thân thiện; bảo đảm quyền bình
đẳng cho tất cả các doanh nghiệp; có lộ trình phù hợp để sớm bỏ các loại giấy
phép con, phí, phụ phí bất hợp lý. Cùng với đó, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp vừa
và nhỏ cũng được Chính phủ chuẩn bị trình Quốc hội xem xét. Đây là những bước
cơ bản đặt nền móng cho hệ sinh thái khởi nghiệp. Mới đây, tại Nghị quyết số
01/NQ-CP Chính phủ lần đầu tiên yêu cầu phải hình thành và từng bước phát
triển hệ sinh thái khởi nghiệp, như: vườn ươm doanh nghiệp, quỹ hỗ trợ khởi
nghiệp, quỹ đầu tư mạo hiểm, dịch vụ đào tạo, tư vấn hỗ trợ khởi nghiệp. Theo
ông Liêm, điều mà cộng đồng doanh nghiệp quan tâm là các cơ quan có liên quan
triển khai những vấn đề đó trong thực tế như thế nào. Đánh giá của giới doanh
nghiệp thì đến nay giữa chính sách và thực tế vẫn còn một khoảng cách.

Theo Vân Nam (ĐN)

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *